Een federale rechter heeft de Californische wet tegen misleidende recyclinglabels geblokkeerd. Deze wet, “Truth in Recycling” genoemd, moest op 4 oktober ingaan. Fabrikanten mochten dan geen recyclingsymbool meer gebruiken zonder bewijs. Rechter William Hayes zette hier nu een streep door. De uitspraak kwam dinsdag, kort voor de geplande invoering. Californië werd hierdoor verrast.
Een coalitie van boeren, bosbouwers, restaurants en verpakkingsbedrijven spande in maart een rechtszaak aan. Zij vinden dat de wet hun vrijheid van meningsuiting schendt. Volgens hen is Senate Bill 343 een vorm van overheidscensuur. De rechter gaf de coalitie gelijk en vond hun bezwaren overtuigend. Hij beval de staat de wet voorlopig niet te handhaven. Californië moet wachten op een nieuwe uitspraak voordat de wet alsnog ingaat. Attorney General Rob Bonta is de verwerende partij in de zaak. De uitspraak geldt “tot een volgende beslissing van de rechtbank”.
Voorstanders van de wet zijn het niet eens met de uitspraak. Nick Lapis van Californians Against Waste noemt de beslissing een vergissing. Hij is ervan overtuigd dat de staat uiteindelijk wint. Volgens hem schendt de wet de vrijheid van meningsuiting niet. De wet verplicht bedrijven alleen om eerlijk te zijn. Misleidende milieuclaims verdienen volgens hem geen grondwettelijke bescherming. Consumentenbescherming staat hierbij voorop, benadrukt hij. Andere staten kennen al langer soortgelijke regels.
De cijfers over recycling in Californië zijn somber. CalRecycle meldde in januari dat minder dan 10 procent van veel plastics wordt gerecycled. Yoghurtbakjes en margarinekuipjes van polypropyleen worden slechts voor 2 procent gerecycled. Van gekleurde flessen shampoo en wasmiddel, gemaakt van polyethyleen, wordt maar 5 procent hergebruikt. Plastic dat niet wordt gerecycled, belandt vaak op de vuilnisbelt. Soms wordt het illegaal naar het buitenland verscheept. Daar wordt het verbrand of komt het in rivieren en waterwegen terecht. Zo ontstaat wereldwijd extra vervuiling door Amerikaans afval.
De opsteller van de wet blijft bij zijn standpunt. Hij zegt dat de industrie misleidende claims maakt over recycling. Volgens hem verwarren de symbolen consumenten onnodig. Mensen denken dat producten recyclebaar zijn, terwijl dat niet zo is. Dit zorgt voor vervuiling van het milieu. Ook stijgen hierdoor de kosten voor gemeentes en belastingbetalers. De symbolen zouden volgens hem alleen mogen als recycling ook echt gebeurt. Bedrijven zouden anders wegkomen met misleidende marketing.
Judith Enck is kritisch op de uitspraak. Zij was voorheen regionaal bestuurder bij de Amerikaanse milieudienst EPA. Tegenwoordig leidt zij de organisatie Beyond Plastics. Volgens haar misleidt de plasticindustrie het publiek al jarenlang over recycling. Ze noemt de uitspraak een slechte ontwikkeling voor mens en milieu. De industrie heeft volgens haar genoeg geld om zelfs bescheiden beleid te bestrijden. Dit maakt verandering volgens haar extra moeilijk voor wetgevers.
De uitspraak kan gevolgen hebben voor andere staten. Verschillende staten overwegen namelijk vergelijkbare wetten tegen misleidende recyclinglabels. De rechtszaak in Californië geldt daarbij als belangrijk voorbeeld. Voorlopig mogen fabrikanten in Californië recyclingsymbolen blijven gebruiken zoals voorheen. Pas na een nieuwe uitspraak wordt duidelijk of de wet alsnog ingaat. Beide partijen bereiden zich intussen voor op een langere juridische strijd. De uitkomst raakt uiteindelijk elke consument die producten koopt.
