Een losse SpaceX-raket koerst binnenkort recht op de maan af. Het gaat om de bovenste trap van een Falcon 9. Die raket vertrok op 15 januari 2025 vanaf de aarde. Aan boord zat de Blue Ghost-1-maanlander van het bedrijf Firefly. Ook de Japanse lander Resilience reisde mee, als Hakuto-R Mission 2 van ispace. De landers bereikten hun doel, maar de rakettrap bleef stuurloos achter. Zulke uitgewerkte raketdelen zwerven vaker door de ruimte. Op 5 augustus 2026 komt daar een eind aan. Dan ramt het brokstuk het maanoppervlak.
Onderzoekers weten inmiddels vrij precies waar dat gebeurt. De inslag valt naar verwachting bij de kraters Einstein en Bell. Die liggen aan de westelijke rand van de maanschijf. Een internationaal team rekende het scenario door met natuurkundige simulaties en publiceerde de resultaten in een nieuwe studie. William Jo, onderzoeksassistent aan de University of Texas in Austin, deed dat werk met collega’s. Volgens hun model schiet een centrale pluim van puin omhoog. Die spuit zo’n 75 tot 100 kilometer de ruimte in. De pluim bestaat uit maanstof en verpulverd raketmateriaal. De eerste minuten straalt de wolk vele malen feller dan de donkere hemel.
Sterrenkijkers met een gevoelige telescoop maken daardoor kans op een bijzonder schouwspel. De flits tekent zich af tegen de donkere hemel naast de maanrand. Het tijdstip staat vast, dus waarnemers richten hun instrumenten op tijd. Ook telescopen in de ruimte en meetapparatuur op aarde kijken mee. Amateurs met kleine kijkers zien de gebeurtenis waarschijnlijk niet. Jo tempert de verwachtingen bovendien. Zijn berekening beschrijft één mogelijk scenario en valt aan de optimistische kant uit. De echte inslag ziet er vrijwel zeker anders uit.
Toch draait het volgens Jo niet om die lichtflits. Wetenschappers krijgen vooral een zeldzame kans om hun modellen te toetsen. Ze kennen namelijk het tijdstip, de plek en de massa van de inslag. Bij natuurlijke meteorietinslagen ontbreken zulke gegevens meestal. Met de metingen scherpen onderzoekers hun kennis over opspattend maanstof aan. Die kennis telt voor elke missie die later spullen op de maan afzet. Rondvliegend stof en puin bedreigen landers, instrumenten en toekomstige bemande basissen. Elk nieuw meetpunt maakt de voorspellingen voor die missies betrouwbaarder.
