De quantumcomputer Helios zet een grote sprong vooruit in de wereldwijde race om bruikbare quantumtechnologie. Het bedrijf Quantinuum bouwde het systeem en noemt het radicaal anders dan bestaande machines. Helios werkt met 98 qubits. Daarmee is het de grootste quantumcomputer met gevangen ionen tot nu toe. Die ionen zijn geladen atomen. Elektromagnetische velden houden ze zwevend in de vrije ruimte. Quantinuum heeft vestigingen in Cambridge in Engeland en in Broomfield in Colorado. Het bedrijf toonde in 2023 al een machine met 32 qubits. In 2025 volgde een versie met 56 qubits. Ook telt Helios ruim drie keer zoveel qubits als de machine uit 2023.
Twee doorbraken maken het verschil: één in de hardware en één in de software. De hardware gebruikt een X-knooppunt met vier richtingen. Daardoor voert het systeem meerdere taken tegelijk uit in plaats van één voor één. Dat scheelt veel tijd. Oudere QCCD-machines konden data alleen heen en weer schuiven, in één lijn of lus. De software heet Helios runtime en draait op een klassieke computer. Die software benut de vrijheid van twee dimensies. Ze berekent steeds de slimste en snelste route voor het verplaatsen en verwerken van data. Samen betekenen beide vernieuwingen een flinke sprong in de techniek achter quantumcomputers. Onderzoekers zien hierin vooral een prestatie van slimme engineering.
Helios voert nu berekeningen uit die zelfs de grootste supercomputers niet aankunnen. Bekende methoden kosten daarvoor te veel tijd en energie. Dat laat zien dat dit apparaat en zijn opvolgers klassieke computers voorbij kunnen streven. Toch groeien ook de algoritmes en de hardware van gewone computers snel. Bovendien draaide Helios tot nu toe alleen willekeurige testberekeningen. Het praktische belang van deze sprong blijft daarom beperkt. Voor echt nuttige toepassingen in wetenschap en bedrijfsleven moeten quantumcomputers nog veel groter en beter worden. Zelfs optimistische schattingen spreken over een miljoen qubits. Opvolgers van Helios moeten die schaal dichterbij brengen. Toch blijft de sprong technisch indrukwekkend.
