De Marokkaanse geheime dienst probeerde spionagesoftware te installeren op de telefoon van een Nederlandse journalist. Dat meldt NRC op basis van onderzoek van een Spaanse krant. De poging vond plaats tussen 2018 en 2019. Het is niet bevestigd of de hack ook daadwerkelijk is gelukt.
De software heet Pegasus en is ontwikkeld door het Israëlische bedrijf NSO Group. Pegasus kan een smartphone volledig overnemen zonder dat de eigenaar iets hoeft aan te klikken. De spyware leest berichten, e-mails en wachtwoorden. Ook kan de software de camera en microfoon op afstand activeren. Zo kunnen aanvallers gesprekken afluisteren en locaties volgen.
Overheden kopen Pegasus officieel om criminaliteit en terrorisme te bestrijden. Uit eerder onderzoek bleek dat regimes de software ook inzetten tegen journalisten, activisten en politici. In 2021 onthulde het internationale Pegasus Project grootschalig misbruik. Onderzoeksjournalisten en organisaties als Amnesty International brachten toen honderden telefoonnummers in kaart. Marokko stond bekend als een van de landen die de spyware agressief gebruikten. Zelfs de Franse president Macron stond destijds op een lijst met mogelijke doelwitten.
De Nederlandse zaak toont aan dat deze praktijken nog altijd spelen. NRC baseert zich op onderzoek van een Spaanse krant naar de werkwijze van Marokkaanse diensten. Welke journalist doelwit was, maakten de kranten niet bekend. Ook is nog onduidelijk via welke methode de aanval precies verliep. Dat past bij het patroon van eerdere Pegasus-zaken. Slachtoffers merken zelden iets van een infectie. Vaak komt misbruik pas jaren later aan het licht, via forensisch onderzoek door specialisten.
De zaak raakt aan de persvrijheid in Europa. Journalisten die kritisch berichten over Marokko lopen mogelijk risico op digitale spionage. Persorganisaties waarschuwen al langer voor de inzet van spyware tegen media. Bronnen van journalisten kunnen bij een succesvolle hack alsnog worden blootgelegd. Dat ondermijnt het journalistieke werk en de veiligheid van betrokkenen.
NSO Group ligt al jaren onder vuur vanwege misbruik van zijn producten. De Verenigde Staten plaatsten het bedrijf in 2021 op een zwarte lijst. Toch blijft Pegasus wereldwijd in gebruik bij inlichtingendiensten. Nederlandse autoriteiten hebben nog niet gereageerd op de berichtgeving. Mogelijk volgt nader onderzoek naar de precieze toedracht van deze zaak.
