ING dwingt een deel van zijn klanten binnenkort naar de smartphone. Vanaf oktober verdwijnt iDeal in de huidige vorm. De betaaldienst gaat op in Wero, een nieuw Europees betaalmerk. ING-klanten die alleen internetbankieren met de ING Scanner, kunnen daarna niet meer online afrekenen. De bank stelt dat de techniek achter Wero niet in dat apparaatje past. Wie via Wero wil betalen, heeft dus de app van ING nodig. Andere bankzaken blijven wel gewoon werken met de Scanner.
De ING Scanner is al jaren het vertrouwde alternatief voor mobiel bankieren. Klanten steken hun bankpas in het apparaat en typen een code in. Zo loggen zij in en keuren zij betalingen goed, zonder telefoon. Tegenover de NOS bevestigt ING dat die route voor iDeal straks vervalt. Overboekingen, saldo bekijken en andere handelingen blijven volgens de bank wel mogelijk. Het gaat dus niet om het einde van de Scanner zelf. Wel verliest die een van de meest gebruikte functies. Online winkelen zonder smartphone wordt daardoor voor deze groep een stuk lastiger.
De gevolgen raken vooral mensen die bewust geen smartphone gebruiken. Denk aan ouderen, mensen met een klein budget of klanten die privacyredenen aanvoeren. Zij kunnen straks alleen nog online betalen als een webshop een ander betaalmiddel aanbiedt. Dat kan bijvoorbeeld een creditcard, een acceptgiro-achtige overboeking of een factuur zijn. Steeds meer webwinkels, verenigingen en overheidsinstanties leunen echter volledig op iDeal. Wie geen telefoon heeft, moet dan uitwijken naar de telefoon of de balie. Voor sommige diensten bestaat zo’n alternatief simpelweg niet meer. De overstap naar Wero vergroot daarmee het risico op digitale uitsluiting.
Opvallend is dat andere banken een andere keuze maken. Klanten van ABN Amro en Rabobank kunnen hun scanner of E.dentifier straks wél met Wero gebruiken. Bij die banken blijft online betalen zonder smartphone dus gewoon mogelijk. ABN Amro werkt daarnaast aan een vervanger van de E.dentifier. De bank vervangt het apparaat sinds enkele weken door een usb security key. Zo’n sleutel steek je in de computer en bevestigt je identiteit met een druk op de knop. Ook lezers wijzen op de scanner van SNS en ASN, die Wero eveneens ondersteunt. Die voorbeelden voeden de twijfel over de uitleg van ING.
Wero zelf schuift de verantwoordelijkheid nadrukkelijk naar de bank. In een reactie noemt het initiatief het een technische keuze die ING voor zijn klanten maakt. Wero sluit de scanner dus niet uit als methode. De discussie gaat daardoor minder over de nieuwe standaard en meer over de invulling per bank. Critici vragen zich af of het echt om een technische grens gaat. Zij vermoeden eerder een beleidskeuze, waarbij de app centraal komt te staan. ING heeft die vraag tot nu toe niet uitgebreid beantwoord.
Wero komt voort uit het European Payments Initiative, kortweg EPI. Europese banken richtten dat samenwerkingsverband op om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse betaalreuzen. Het EPI wil met Wero een alles-in-één oplossing voor digitale portemonnees bouwen, onder één Europees merk. De uitrol verloopt in fases. In de eerste fase richt Wero zich op betalingen tussen personen, de zogeheten P2P-betalingen. Daarna volgen betalingen van personen aan professionals en ondernemers. Vervolgens breidt de dienst uit met online en mobiel betalen, precies de plek waar iDeal nu zit. Op termijn wil Wero ook betalingen in de winkel mogelijk maken. Het merk moet zo uitgroeien tot een Europees alternatief voor bestaande betaalapps.
De aankondiging leidde tot veel boze reacties van klanten. Op fora dreigen mensen met een overstap naar een andere bank. Sommigen bankieren al veertig jaar bij ING of het vroegere Postbank. Zij vinden het onterecht dat een bank een smartphone feitelijk verplicht stelt. Anderen wijzen erop dat concurrenten bewijzen dat het anders kan. Voor klanten met alleen internetbankieren is de boodschap in elk geval duidelijk. Zij hebben tot oktober om een oplossing te zoeken. Dat kan de app van ING zijn, maar ook een overstap naar een bank die de scanner blijft ondersteunen. Wie geen smartphone wil, doet er verstandig aan nu al alternatieven te vergelijken. Zo voorkom je dat je in oktober plotseling zonder betaalmogelijkheid zit.
