Zeven AI-gigafabrieken, zegt de Europese Commissie. De oproep staat open, de miljarden liggen klaar. Eén vraag ontbreekt: wie legt straks de kabels?
In de Verenigde Staten is dat antwoord al zichtbaar. AI-bedrijven kapen daar duizenden elektriciens en timmerlieden weg bij andere bouwprojecten, met hogere lonen en eigen opleidingstrajecten. Dat is hun goed recht, maar het personeel komt niet uit het niets: het wordt weggehaald bij woningbouw, bij scholen, bij de netverzwaring waar Nederland nu al jaren op wacht. Een datacenter dat over drie jaar draait, kost een wijk die over drie jaar stroom nodig heeft haar monteurs.
Daar valt iets tegenin te brengen. De AI-sector investeert fors in vakonderwijs, en dat is precies wat decennia is verwaarloosd. Wie nu elektricien wordt omdat een hyperscaler de opleiding betaalt, blijft dat na de bouw. Die winst is echt.
Maar hij valt alleen als de opleidingen netto capaciteit toevoegen in plaats van bestaande vakmensen te herverdelen. Daarom: Brussel moet aan deze aanbesteding een harde eis koppelen, namelijk aantoonbaar opgeleide nieuwe vaklieden per gebouwde megawatt, niet slechts een intentie. Zonder die voorwaarde subsidiëren we geen technologische soevereiniteit, maar een biedingsoorlog om de weinige handen die Europa nog heeft.
