De grote platenlabels willen AI-muziek uit de officiële hitlijsten houden. Universal, Sony en Warner dienden daarvoor een gezamenlijk voorstel in. Alleen nummers die grotendeels door mensen zijn gemaakt, verdienen volgens hen een plek in de charts. Makers moeten bovendien duidelijk vermelden dat zij kunstmatige intelligentie gebruikten. Techsite The Verge beschreef het plan afgelopen week. Het plan raakt een markt waarin AI-nummers razendsnel oprukken. De labels willen die groei niet zomaar laten meetellen.
Het voorstel gaat verder dan een eerder plan van de Amerikaanse brancheorganisatie RIAA. Die werkte samen met de wereldwijde koepel IFPI en de vakbond SAG-AFTRA. Zij pleitten voor gestandaardiseerde labels bij muziek die AI maakte of ondersteunde. Zo’n label vertelt luisteraars alleen wát ze horen. De platenlabels willen duidelijk een stap verder gaan. Zij koppelen aan het label ook een harde consequentie. Een nummer zonder menselijke basis verdwijnt uit de internationale hitlijsten. Ook eist het voorstel dat een nummer legaal tot stand kwam. Die eis maakt het verschil met een simpel waarschuwingslabel.
Een nummer moet aan meerdere voorwaarden voldoen om nog mee te tellen. De makers moeten zich houden aan de gebruiksvoorwaarden van de gebruikte AI-dienst. Het model achter de muziek moet bovendien de rechten bezitten op zijn trainingsdata. Dat punt raakt de kern van tientallen rechtszaken tegen AI-bedrijven. Muziekbedrijven procederen al langer tegen aanbieders van muziekgeneratoren. Zij verwijten die bedrijven dat ze catalogi zonder toestemming gebruikten. De uitkomst van die zaken bepaalt mede hoeveel het voorstel waard is. Verder mag een nummer geen zorgen oproepen over manipulatie van streams of lijsten. De sector vreest dat goedkope AI-productie de charts overspoelt met opgepompte cijfers.
De praktische invulling blijft voorlopig vaag. Niemand legt precies uit wanneer een nummer ‘substantieel door mensen gemaakt’ heet. Ook de grens tussen stevige promotie en echte manipulatie blijft onduidelijk. Sony Music, Universal Music Group en Mom+Pop Music reageerden niet direct op vragen om uitleg. Die stilte maakt de gevolgen voor artiesten lastig in te schatten. Veel muzikanten zetten AI namelijk in voor kleine taken, zoals mixen of mastering. Een strenge uitleg kan ook gewoon menselijk werk treffen. Duidelijke definities ontbreken echter nog volledig.
De IFPI steunt het voorstel van de platenlabels wel nadrukkelijk. Die steun geeft het plan gewicht bij beleidsmakers en streamingdiensten. Toch nam nog geen enkele lijstorganisatie de regels over. Partijen zoals Billboard en de Official Charts Company bepalen zelf hun criteria. Zij moeten hun geloofwaardigheid bij publiek en artiesten bewaken. Een lijst vol kunstmatige nummers schaadt precies dat vertrouwen. Zonder hun medewerking blijft het voorstel vooral een intentieverklaring.
De urgentie voor de muziekindustrie is intussen groot. Streamingdiensten verwerken elke dag een enorme stroom nieuwe uploads. Een deel daarvan komt uit generatieve modellen die in seconden een compleet nummer maken. Zulke muziek kost bijna niets, maar levert wel royalty’s op. Elke stream naar een AI-nummer gaat af van het geld voor menselijke artiesten. Hitlijsten bepalen bovendien nog altijd welke muziek radiozenders draaien en festivals boeken. Ook platenmaatschappijen zelf experimenteren intussen met AI-gereedschap. Zij willen die ruimte houden, maar wel onder eigen voorwaarden.
De labels trekken zo een grens voordat die vanzelf vervaagt. Tegelijk beschermen zij hun eigen positie in een snel veranderende markt. De komende maanden moet blijken of de lijstorganisaties meebewegen. Pas dan weten artiesten of AI-muziek echt buiten de hitlijsten blijft. Tot die tijd blijft de discussie vooral op papier staan. Artiesten en platforms kijken ondertussen scherp naar elke nieuwe uitspraak hierover.
