Zwitserland presenteert Apertus, een eigen AI-model dat zich profileert als ethisch alternatief. Ambtenaren in het kanton Ticino liepen vaak vast op strenge regels rond databescherming. Zij moesten voor vertaling eerst handmatig alle persoonsgegevens verwijderen. Dat kostte veel tijd en extra werk.
Apertus, Latijn voor ‘open’, moet dat probleem oplossen. Het model is ontwikkeld door Zwitserse kennisinstellingen, waaronder de ETH Zürich en EPFL. In tegenstelling tot Amerikaanse en Chinese modellen is Apertus volledig open source. De broncode, de gewichten en de trainingsdata zijn openbaar toegankelijk voor iedereen.
Het model is getraind met respect voor privacy en auteursrecht. Makers van content konden vooraf aangeven of hun werk niet gebruikt mocht worden. Apertus ondersteunt daarnaast veel talen, waaronder Zwitserse dialecten. Dat maakt het model bruikbaar voor overheidsdiensten in een land met vier officiële talen. Gevoelige gegevens blijven zo binnen de eigen, gecontroleerde omgeving.
Het initiatief past in een groeiende Europese wens naar onafhankelijkheid van grote techbedrijven. Landen willen minder afhankelijk zijn van Amerikaanse en Chinese AI-modellen. Transparantie en databescherming staan daarbij centraal. Apertus laat zien dat een kleiner land toch een geloofwaardig alternatief kan bouwen. Het model kan als voorbeeld dienen voor andere Europese overheden die zoeken naar veilige AI-oplossingen.
