Een rapport van analistengroep Citrini Research schetst een alarmerend beeld. AI-agents kunnen de economie ernstig beschadigen. Dit kan al binnen twee jaar gebeuren. In het scenario verdubbelt de werkloosheid en daalt de beurswaarde met meer dan een derde.
Het mechanisme is een gevaarlijke negatieve spiraal. Bedrijven vervangen werknemers door AI. Ontslagen werknemers geven minder geld uit. Daardoor stijgt de druk op bedrijven om nóg meer in AI te investeren. AI-agents vernietigen zo niet alleen banen, maar ook de vraag naar producten en diensten. Het systeem heeft geen natuurlijk remmechanisme. Citrini noemt dit een aaneenschakeling van risicovolle gokken op productiviteitsgroei.
Het scenario richt zich niet op sciencefiction-achtige AI-dreigingen. Het gaat juist over de geleidelijke afbraak van de economie zelf. Een belangrijk onderdeel is de vervanging van externe contractanten door goedkopere interne AI-systemen. Dit raakt elk bedrijfsmodel dat draait op transacties tussen bedrijven. Denk aan softwarebedrijven die diensten leveren aan andere bedrijven.
Het rapport zorgt online voor veel discussie. Citrini zelf noemt het een scenario, geen voorspelling. Toch is het moeilijk om precies aan te wijzen waar het scenario de mist ingaat. Critici twijfelen of bedrijven aankoopbeslissingen al volledig aan AI-agents willen overlaten. Maar Citrini wijst erop dat veel van die beslissingen al zijn uitbesteed aan derden. Daarmee is het scenario minder onrealistisch dan het op het eerste gezicht lijkt.
