Codeberg zet de deur dicht voor AI-code en voor cryptoprojecten. Het platform maakte dat besluit formeel bekend. Codeberg host open source software en laat de leden zelf meebeslissen over de spelregels. De gemeenschap stemde daarom over twee aparte voorstellen. Het eerste voorstel verbiedt het scrapen van projectcode voor het trainen van taalmodellen. Dat punt haalde moeiteloos een meerderheid. Het tweede voorstel richt zich op code uit LLM’s zoals Claude en OpenAI Codex. Projecten die daar grotendeels op leunen, horen niet langer thuis op Codeberg. Ook dat voorstel kreeg groen licht, met 358 stemmen voor en 144 tegen. Het verbod op cryptoprojecten ging daar kort aan vooraf. De uitslag laat verdeeldheid zien, maar de richting is duidelijk.
Het verschil tussen beide uitslagen valt op. Tegen het scrapen van code bestond binnen de gemeenschap nauwelijks weerstand. Ontwikkelaars zien hun werk liever niet in de trainingsdata van commerciële modellen verdwijnen. Over het tweede punt liepen de meningen sterker uiteen. Bijna een derde van de stemmers wees het voorstel af. Zij vrezen vooral een regel die in de praktijk moeilijk te handhaven valt. Niemand kan immers met zekerheid vaststellen hoeveel regels een model schreef. Bovendien gebruiken veel programmeurs AI inmiddels als hulpmiddel bij losse functies. Codeberg kiest toch voor een duidelijke norm. Het platform mikt op projecten waarvan de code substantieel machinaal ontstaat. Wie een model incidenteel inzet, valt niet meteen onder het verbod. Handhaving gebeurt naar verwachting op basis van meldingen en opvallende patronen.
De belangrijkste zorg draait om licenties. Codeberg spreekt van license whitewashing. Taalmodellen leren van miljoenen bestaande projecten, inclusief code onder strikte voorwaarden. Wie zo’n model gebruikt, krijgt output zonder herkomst of bronvermelding. De oorspronkelijke licentie verdwijnt daarmee stilletjes uit beeld. Voor een platform dat volledig op vrije licenties draait, raakt dat de kern. Open source werkt namelijk alleen als afspraken over hergebruik standhouden. Een copyleft-licentie verplicht ontwikkelaars om hun aanpassingen weer te delen. Gegenereerde code omzeilt die plicht zonder dat iemand het merkt. Codeberg wil zulke schimmige herkomst niet faciliteren. Juristen worstelen wereldwijd met dezelfde vraag. Rechtszaken over trainingsdata en auteursrecht lopen nog volop. Een uitspraak die alle twijfel wegneemt, ontbreekt voorlopig.
Daarnaast noemt Codeberg de kosten. De bouw van AI-datacenters jaagt de prijzen van hardware al jaren op. Geheugen, opslag en processors werden daardoor fors duurder. Codeberg draait op donaties en lidmaatschappen, niet op durfkapitaal. Elke prijsstijging voelt het platform direct in de begroting. Het bestuur wijst erop dat grote AI-bedrijven die kosten afwentelen op anderen. Zij profiteren van het werk van vrijwilligers en laten de rekening elders liggen. Ook het verkeer van scrapers belast de servers zwaar. Veel open source projecten klagen al langer over bots die complete repositories leegtrekken. Die bots negeren beleefde verzoeken en vermommen zich als gewone bezoekers. De extra bandbreedte kost geld dat niet naar ontwikkeling gaat. Zo betaalt de gemeenschap indirect mee aan haar eigen concurrent.
De gemeenschap zelf staat ook onder druk. Codeberg verwijst naar recent onderzoek dat schade aan open source aantoont. Beheerders krijgen steeds vaker meldingen en pull requests van twijfelachtige kwaliteit. Een gegenereerde bijdrage oogt netjes, maar bevat regelmatig subtiele fouten. Het nakijken kost daardoor meer tijd dan zelf schrijven. Vrijwilligers haken af zodra hun avonden opgaan aan controlewerk. Sommige projecten sloten hun bugtracker tijdelijk om de stroom te stoppen. Anderen eisen dat inzenders hun gebruik van AI vooraf melden. Open source leunt op vertrouwen tussen mensen die elkaar zelden ontmoeten. Wie code inlevert zonder die te begrijpen, ondermijnt dat vertrouwen. De inzender kan vragen over de werking immers niet beantwoorden. Codeberg beschermt met dit besluit vooral de mensen achter de projecten.
Het besluit past bij de identiteit van het platform. Codeberg is een Duitse vereniging zonder winstoogmerk. Zij presenteert zich nadrukkelijk als tegenhanger van commerciële platforms zoals GitHub. Daar staan AI-assistenten juist centraal in het aanbod. Ontwikkelaars kunnen dus bewust kiezen waar hun project thuishoort. Die keuze wordt langzaam een principiële kwestie. De praktische gevolgen blijven voorlopig beperkt. Codeberg host tienduizenden projecten, waarvan slechts een klein deel onder de regel valt. De symbolische waarde weegt duidelijk zwaarder. Een gemeenschap trekt hier zelf een grens rond haar manier van werken. Het lidmaatschap besliste daarover via een stemming, niet een directie. Andere platforms kijken ongetwijfeld mee naar het effect op de kwaliteit. Slaagt het experiment, dan volgen mogelijk meer projecten dit voorbeeld.
