OpenAI toont straks ook advertenties aan Europese gebruikers van ChatGPT. Het bedrijf breidt zijn advertentiepilot uit naar Frankrijk, Duitsland en Ierland. Daarmee zet OpenAI voor het eerst voet aan de grond binnen de Europese Unie. Eerder verschenen de advertenties al in de Verenigde Staten, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. In juni volgden het Verenigd Koninkrijk, Japan, Zuid-Korea, Mexico en Brazilië. De Europese uitrol verloopt anders dan elders. Wie geen toestemming geeft, krijgt namelijk geen gepersonaliseerde reclame te zien. De strenge Europese privacyregels dwingen OpenAI tot die aanpak. Nederland staat nog niet op de lijst, maar volgt waarschijnlijk later.
Niet-gepersonaliseerde advertenties gebruiken maar weinig gegevens. OpenAI kijkt dan alleen naar het gesprek dat je op dat moment voert. Daarnaast tellen je globale locatie en het tijdstip mee. Vraag je om een goede regenjas, dan verschijnt mogelijk een advertentie van een kledingmerk. Je eerdere chats, je geheugen en je advertentiegeschiedenis blijven buiten beeld. Dat verandert pas als je zelf toestemming geeft. Gebruikers die daarvoor kiezen, krijgen wel reclame op basis van hun profiel. OpenAI paste zijn Europese advertentiebeleid in juni al aan. Het bedrijf baseert de verwerking nu op expliciete toestemming, niet op een gerechtvaardigd belang.
Die keuze komt niet uit de lucht vallen. De Europese privacywet AVG stelt harde eisen aan gepersonaliseerde reclame. Gebruikers moeten vooraf actief toestemming geven en die later weer kunnen intrekken. Toezichthouders beboetten grote techbedrijven al eerder voor een te ruime uitleg van die regels. OpenAI kiest daarom voor de veilige route en begint zonder profielen. Het bedrijf benadert Europese landen bovendien stuk voor stuk, en niet als één blok. Elke markt kent eigen toezichthouders en eigen gevoeligheden. Die aanpak vertraagt de uitrol, maar verkleint het risico op boetes en procedures.
Niet iedereen krijgt de advertenties te zien. OpenAI toont ze alleen aan gebruikers van de gratis versie en het goedkope Go-abonnement. Betalende klanten met Plus of Pro blijven voorlopig reclamevrij. Ook gebruikers die het systeem inschat als minderjarig, krijgen geen advertenties. De reclame krijgt een duidelijk label en staat los van het antwoord zelf. OpenAI belooft dat adverteerders geen invloed hebben op de inhoud van antwoorden. Gesprekken gaan bovendien niet naar die adverteerders toe. Gebruikers kunnen een advertentie wegklikken en er feedback op geven. Volgens OpenAI sluiten mensen de reclames sinds februari ruim vijftig procent minder vaak weg.
De uitrol gaat stap voor stap. In een nieuw land begint OpenAI bij ongeveer tien procent van het publiek. Daarna groeit dat aandeel naar vijftig en uiteindelijk negentig procent. Adverteerders kopen ruimte via vertegenwoordigers van OpenAI of via partners zoals Criteo en StackAdapt. Daarnaast draait er een bètaversie van een zelfbedieningsplatform. Criteo meldt dat inmiddels tweeduizend klanten via zijn systeem meedoen. OpenAI vraagt adverteerders nog steeds om testbudgetten. Het bedrijf noemt de advertenties nadrukkelijk een pilot en wil per regio leren wat werkt.
Voor OpenAI staat er veel op het spel. ChatGPT bereikt honderden miljoenen gebruikers, maar kost enorm veel geld aan rekenkracht. Abonnementen alleen dekken die kosten niet. Advertenties vormen daarom een logische tweede inkomstenbron, net als bij Google en Meta. Tegelijk raakt dat aan het vertrouwen van gebruikers. Wie advies vraagt aan een chatbot, wil geen verkooppraatje terugkrijgen. OpenAI benadrukt daarom steeds dat antwoorden onafhankelijk blijven. Of Europese gebruikers dat geloven, moet de komende maanden blijken. Uitgevers en marketeers volgen de proef intussen op de voet, want een advertentiemarkt binnen een chatbot is compleet nieuw.
Nederlandse gebruikers merken voorlopig nog niets. Frankrijk, Duitsland en Ierland gaan eerst, samen met Singapore. OpenAI noemde nog geen datum voor de rest van de Europese Unie. Toch ligt een bredere uitrol voor de hand, zeker als de eerste landen soepel verlopen. Houd dus rekening met reclame in je chatvenster, ook in het Nederlands. Wie dat wil vermijden, kan kiezen voor een betaald abonnement. En wie de gratis versie blijft gebruiken, houdt in elk geval de keuze over personalisatie. Die schakelaar zit in de instellingen van ChatGPT.