Onderzoekers hebben voor het eerst een complete verbrande boekrol ontcijferd met kunstmatige intelligentie. De rol verbrandde toen de Vesuvius in het jaar 79 na Christus uitbarstte. De vulkaanuitbarsting bedolf honderden papyrusrollen onder een dikke laag as. Het is de enige bewaarde collectie uit de Grieks-Romeinse wereld.
De rollen werden rond 1750 teruggevonden, maar ze waren verkoold en kwetsbaar. Wie ze probeerde uit te rollen, zag ze direct verkruimelen tot stof. Geleerden stonden eeuwenlang voor een lastige keuze. Ze konden wachten op betere techniek of de teksten alsnog vernietigen.
De Vesuvius Challenge bracht hier verandering in. Deze wedstrijd loofde geldprijzen uit voor het lezen van de rollen. Een student verdiende in 2023 veertigduizend dollar met één woord: “purper”. Later ontcijferden deelnemers tweeduizend Griekse tekens en zelfs een complete titel. Nu lukte het om een hele rol te lezen.
De rol is bijna anderhalve meter lang en bevat ongeveer twintig kolommen tekst. Het gaat om Griekse filosofie die bijna tweeduizend jaar onleesbaar bleef. Computerwetenschapper Brent Seales leidde het onderzoek aan de Universiteit van Kentucky. Hij werkt al sinds het begin van deze eeuw aan deze methode. De techniek scant de rollen zoals een CT-scanner een lichaam scant. Daarna isoleert software dunne laagjes en plakt die digitaal aan elkaar. “De aanpak is systematisch en herhaalbaar”, aldus Seales. Volgens hem is het lezen van alle rollen nog slechts een kwestie van tijd.
