De “godmother van AI” waarschuwt scholen voor een risico dat groter is dan spieken. Fei-Fei Li, hoogleraar computerwetenschappen aan Stanford, sprak deze week in de wetenschapspodcast Huberman Lab. Volgens haar bedreigt de brede toegang tot AI vooral de motivatie van leerlingen. Zij verliezen hun drang om zelf te leren en zelfstandig na te denken. Li noemt dat het slechtst denkbare scenario voor een hele generatie. “Machines mogen de motivatie om te leren en te leven niet afnemen”, waarschuwde de bedenker van ImageNet. Mensen mogen dat evenmin doen, voegde zij daaraan toe. Studenten die alles uitbesteden, ontwikkelen hun hersenen volgens haar niet goed.
Het debat over AI in het onderwijs gaat bijna altijd over fraude. Sinds ChatGPT doorbrak, gebruiken leerlingen chatbots massaal voor hun opdrachten. In augustus 2024 nam dat probleem epidemische vormen aan. Eén hoogleraar betrapte onlangs 32 studenten met een onzichtbare prompt in zijn tentamen. Over het verlies van leervermogen praat bijna niemand. Veel kinderen vragen zich af waarom zij iets zouden leren. De technologie levert het antwoord immers binnen enkele seconden. Onderzoekers zien dat studenten sneller werken, maar minder diep nadenken. Vivienne Ming van het Possibility Institute constateerde hetzelfde bij haar proefpersonen. De meesten gebruikten AI vooral om zelf denken te vermijden.
Toch pleit Li niet voor een totaalverbod op AI in de klas. Zij ziet juist kansen voor leerlingen die worstelen met de stof. Die groep moet wel gemotiveerd blijven, benadrukt de hoogleraar. Zelf liep zij vast op organische chemie, toen zij zich voorbereidde op de studie geneeskunde. Docenten en assistenten hadden simpelweg geen tijd voor al haar vragen. Een kant-en-klare oplossing heeft Li niet. Wel wil zij dat scholen de motivatie en zelfstandigheid van leerlingen beschermen. “Laten we een manier vinden om ze toegang én goed gebruik te geven”, zei ze. Bij juist gebruik worden toekomstige studenten volgens haar veel slimmer dan wij.
Verschillende partijen zoeken al naar die balans. OpenAI lanceerde een studiemodus die kritisch denken stimuleert in plaats van antwoorden weggeeft. Sommige informaticadocenten leggen de nadruk niet langer op syntaxis. Zij richten zich nu op het oplossen van complexere problemen. De Britse overheid steunt zelfs het gebruik van ChatGPT bij huiswerk. Volgens Londen helpt dat vooral kinderen die moeite hebben met klassikaal onderwijs. Een pasklaar antwoord ontbreekt voorlopig, maar de discussie verschuift zichtbaar. Niet spieken, maar de leerhonger van jongeren staat nu centraal.
