De regering-Trump verbiedt nieuwe Chinese humanoïde robots op de Amerikaanse markt. Ook robots op vier poten en buitenlandse omvormers vallen onder de maatregel. De Amerikaanse toezichthouder FCC spreekt van een onaanvaardbaar risico voor de nationale veiligheid. Voorzitter Brendan Carr zegt dat zijn dienst de kritieke toeleveringsketens van het land beschermt. De FCC zette de apparaten daarvoor op de zogeheten Covered List. Op die lijst staan producten en diensten die Washington als een bedreiging beschouwt. Het verbod geldt voor geavanceerde robotapparatuur uit het buitenland. De BBC beschreef de maatregel uitgebreid. Het besluit raakt vooral fabrikanten die hun apparatuur nog moeten laten goedkeuren. Bestaande modellen met een eerdere goedkeuring blijven gewoon toegestaan.
De Covered List is de zwarte lijst van de FCC voor risicovolle technologie. De toezichthouder publiceerde de lijst voor het eerst in 2021. Sindsdien staan er onder meer telecomapparatuur en camera’s van Chinese fabrikanten op. De FCC actualiseert de lijst periodiek. Producten op die lijst krijgen geen nieuwe toelating meer voor de Amerikaanse markt. Dat is een krachtig instrument, want vrijwel elk modern apparaat verzendt radiosignalen. Denk aan wifi, bluetooth of een mobiele verbinding voor onderhoud op afstand. Zonder FCC-goedkeuring mag zulke apparatuur de Verenigde Staten niet in. De nieuwe maatregel werkt echter niet met terugwerkende kracht. Robots en omvormers die de FCC eerder goedkeurde, blijven legaal. Fabrikanten mogen die modellen dus gewoon blijven verkopen en importeren. Het verbod knijpt de markt daarmee langzaam af in plaats van abrupt.
De zorgen over omvormers draaien om de stroomvoorziening. Een omvormer zet gelijkstroom uit zonnepanelen of accu’s om in wisselstroom voor het net. Zonnepanelen, thuisbatterijen en laadpalen zijn zonder omvormer niet bruikbaar. De apparaten vormen daarmee een onmisbare schakel in de energietransitie. Grote zonneparken draaien op honderden van deze apparaten tegelijk. Moderne exemplaren hangen bijna altijd aan het internet, voor updates en monitoring. Juist die verbinding baart de FCC zorgen. Buitenlandse bedrijven zouden de apparaten op afstand kunnen uitschakelen, stelt de toezichthouder. Ook noemt de FCC diefstal van gegevens en toegang op afstand als gevaar. Datzelfde kanaal zou buitenlandse overheden de kans geven om mensen te bespioneren. En bij een cyberaanval vormt een omvormer een aantrekkelijk doelwit. Wie duizenden omvormers tegelijk uitzet, raakt direct het elektriciteitsnet. Energie-infrastructuur geldt in de Verenigde Staten al jaren als kritieke sector.
Bij robots weegt vooral het spionagerisico zwaar. Humanoïde robots lopen op twee benen en bootsen menselijke bewegingen na. Vierpotige modellen lijken op een hond en rijden inspectierondes op fabrieksterreinen. Beide types zitten vol camera’s, microfoons, lidar en andere sensoren. Ze bewegen zelfstandig door gebouwen die verder streng beveiligd zijn. Een humanoïde robot kan bovendien deuren openen en trappen nemen. Fabrikanten sturen updates en diagnosegegevens vaak via servers in het buitenland. Volgens de FCC kunnen kwaadwillenden zulke robots gebruiken om Amerikanen te volgen. De dienst vreest ook dat buitenlandse inlichtingendiensten er hun mogelijkheden mee vergroten. Het derde scenario gaat nog een stap verder. Aanvallers zouden de robots op afstand kunnen overnemen. Een gekaapte robot beweegt zich dan als een fysieke indringer door een gebouw. Die combinatie van mobiliteit en sensoren maakt het risico anders dan bij een gewone camera.
Formeel richt het besluit zich op alle buitenlandse fabrikanten, niet alleen op Chinese. In de praktijk wijst de maatregel vooral richting China. Chinese bedrijven domineren de markt voor betaalbare loop- en hondrobots. Ook bij omvormers voor zonnepanelen hebben zij een groot marktaandeel. Carr plaatst het besluit nadrukkelijk in het bredere beleid rond toeleveringsketens. Washington probeert al jaren de afhankelijkheid van Chinese techniek terug te dringen. Eerder gebeurde dat met netwerkapparatuur, chips en bewakingscamera’s. Robotica komt daar nu bij als nieuwe categorie. Analisten verwachten de komende jaren een sterke groei van humanoïde robots in magazijnen en fabrieken. Dat is opvallend, want de markt staat nog aan het begin. De Verenigde Staten grijpen dus in voordat de technologie echt doorbreekt.
Voor Amerikaanse bedrijven en onderzoekers heeft het verbod praktische gevolgen. Universiteiten en logistieke bedrijven experimenteren volop met vierpotige en menselijke robots. Zij kopen nu vaak buitenlandse modellen, omdat die goedkoop en beschikbaar zijn. Ook overheidsdiensten en hulpverleners gebruiken hondrobots voor verkenning op gevaarlijke plekken. Zij moeten hun aanschafplannen mogelijk aanpassen. Nieuwe uitvoeringen van die apparaten komen de markt straks niet meer op. Wie al een goedgekeurd model bezit, mag dat blijven gebruiken. Toch krimpt het aanbod op termijn vanzelf, want fabrikanten brengen voortdurend nieuwe versies uit. Sommige projecten lopen daardoor mogelijk vertraging op. Amerikaanse robotbouwers krijgen zo ruimte om marktaandeel te veroveren. Tegelijk stijgen de kosten voor klanten, zeker op de korte termijn. Ook bij zonne-energie kan het aanbod aan omvormers smaller worden. Installateurs zullen daardoor sneller naar Amerikaanse of Europese leveranciers kijken.
De vraag is hoe effectief het verbod uiteindelijk uitpakt. Critici wijzen erop dat onderdelen en software vaak alsnog uit het buitenland komen. Een robot met een Amerikaans merk kan Chinese motoren en sensoren bevatten. Bovendien laat de FCC bestaande toelatingen ongemoeid. Handhaving vraagt daarom aandacht, zeker bij goedkope import via webwinkels. De FCC beslist niet alleen; ook andere diensten voeren eigen beperkingen door. Het Amerikaanse Congres kan de regels later verder aanscherpen. China reageert op zulke stappen meestal met eigen maatregelen. Eerdere beperkingen leidden tot exportregels voor grondstoffen die de techsector hard nodig heeft. Een tegenreactie ligt dus voor de hand. Voorlopig blijven de gevolgen voor consumenten beperkt. Duidelijk is wel dat robots nu officieel deel uitmaken van het technologieconflict. Wat gisteren nog speelgoed leek, geldt in Washington vandaag als veiligheidsrisico.
